J.D. Salinger had heel wat verhalen gepubliceerd voor zijn eerste roman De vanger in het koren in 1951 verscheen; het hoofdpersonage van die roman, Holden Caulfield, maakte voor het eerst zijn opwachting in het verhaal 'Last day of the last furlough' dat in 1944 in de Saturday Evening Post werd gepubliceerd. Misschien had hij op een eclatant succes gerekend. De schrijver A.E. Hotchner, een van de mensen met wie Salinger na de Tweede Wereldoorlog graag ging drinken in Greenwich Village, zei dat de auteur 'een gietijzeren ego' had: 'Hij vond dat hij het beste was wat de Amerikaanse letteren was overkomen sinds Herman Melville.'

In memoriam J.D. Salinger (1919-2010) — Debuteren met een roman die een cultuurfenomeen wordt, is een vergiftigd geschenk. In het geval van de woensdag overleden J.D. Salinger leidde het tot vijftig jaar zelfgekozen isolement.

Alleen werd De vanger in het koren meer dan een bestseller. Tieners over de hele wereld identificeerden zich met de gedegouteerde eenzaat Holden Caulfield. 'Phony' werd een codewoord voor tieners: het is verfijnder dan het latere 'fake' en duidt aan dat volwassenen met de verkeerde dingen bezig zijn, anders dan kinderen, zoals Holdens zusje Phoebe, die altijd onschuldig zijn.

Er werden zestig miljoen exemplaren van het boek verkocht. Het werd door de Book of the Month Club aangeraden aan bezorgde ouders en door critici bejubeld, of verguisd, vanwege de vele krachttermen. Net als Caulfield had Salinger geen briljante schoolcarrière achter de rug: de zoon van een importeur van vleeswaren en kazen werd in New York geboren op 1 januari 1919, werd van verschillende scholen gegooid ging op zijn vijftiende naar de militaire school. Daar schreef hij 's nachts onder de dekens, bij het licht van een zaklamp.

Salinger vocht in de Tweede Wereldoorlog. Hij overleefde het Ardennenoffensief, maar keerde terug met post-traumatische stress. Het succes van zijn debuut kon zijn problemen niet verlichten. In 1952 kocht hij met de opbrengst van het boek een huis in Cornish, New Hampshire. In 1955 trouwde hij met Claire Douglas. Het huwelijk duurde twaalf jaar; ze kregen twee kinderen, Margaret (Peggy) en Matthew.

Salingers andere boeken haalden nooit het kritische of commerciële succes van De vanger in het koren. Negen verhalen, met het bekende 'A perfect day for bananafish', en de aan zijn debuut herinnerende roman Franny en Zooey zijn de bekendste latere werken. Zijn laatste gepubliceerde verhaal, 'Hapworth 16, 1928', verscheen in The New Yorker in 1965. Salinger was tegen die tijd al een totale kluizenaar, die geen interviews gaf en zelfs niet wilde spreken met zijn biograaf. Dat wekte wrevel: de schrijver werd gezien als een lastige tiener, net als zijn bekendste personage. Bekend is Norman Mailers uitspraak 'Salinger is de grootste geest die nooit de kleuterklas heeft verlaten.'

Zeer tegen Salingers zin kwam hij de laatste jaren een paar keer in het nieuws - altijd negatief. In 1998 onthulde de schrijfster Joyce Maynard saillante details over hun relatie aan het begin van de jaren 1970, toen zij half zo oud was als hij. Ze beschreef Salinger als een manipulatieve persoonlijkheid met eetstoornissen en seksuele problemen. In Dreamcatcher beschreef Margaret Salinger haar vader als een nare kluizenaar die zijn eigen urine dronk en dacht dat hij in tongen kon spreken. En vorig jaar probeerde de schrijver vruchteloos het boek 60 years later van J.D. California tegen te houden, een vervolg op De vanger in het koren.

Dat het boek onder algemene belangstelling verscheen, bewijst Salingers status als monument in de Amerikaanse literatuur. De interessantste vraag is nu wat er met zijn ongepubliceerde werk zal gebeuren. Volgens Jerry Burt, een buurman van Salinger in Cornish, lagen er in 1999 al vijftien voltooide manuscripten in diens kluis. Dat gaf ook Salinger zelf toe, in een zeldzaam interview in 1980: 'Ik schrijf graag en regelmatig. Maar ik schrijf voor mijn eigen plezier en wil alleen gelaten worden om het te kunnen doen.'

©standaard.be

The Catcher in the Rye - SALINGER, J.D.
The catcher in the rye - SALINGER, J.D.
De vanger in het koren - SALINGER, J.D.